หลังเทศกาลสงกรานต์ วันหยุดพักผ่อนยาวของใครหลายๆคน(รวมถึงเรา) เราได้ออกจากงานประจำที่ทำสมใจแล้ว(เย้..แล้วกูจะไปทำอะไรรับประทานดีหล่ะในอนาคต) และพร้อมที่จะพักสมองก่อนช่วงหนึ่ง เพื่อเข้าสู่วงเวียนเดิมๆของสังคมต่อไป

วันนี้ได้เข้าไปเยี่ยมเยียนที่ Hardcoregraphic Forum ปรกติเราจะเข้าไปอ่านหลายๆที่ แต่ไม่ได้ไปสมัครเพื่อใช้งานเวบบอร์ดแต่อย่างใด คือเข้าไปหาความรู้เฉยๆนั่นแหล่ะ ไม่อยากเสร่อเข้าไปด้วยเจียมตัวว่า ความรู้ยังด้อยจึงต้องเร่งศึกษา เติบใหญ่จะได้วิชา เป็นเครื่องหาเรื่องเค้าไปทั่ว(เอย) ตลกเล่นๆนะ อย่าคิดมาก แค่ราคาข้าวสารกับน้ำมันทุกวันนี้ หลายๆคนก็เครียดกันจะแย่แล้ว เราไม่อยากเพิ่มภาระความเครียดโดยไม่จำเป็นกับพี่น้องชาวไทยเพื่อนร่วมชะตากรรมเดียวกับเราในวันนี้ และอนาคต

ที่ฮาร์ดคอร์บอร์ด* ก็ได้นำประเด็นที่ดิสเพลย์บอร์ด* เรื่องวงการออกแบบไทยที่มีสมาชิกท่านหนึ่งได้มาตั้งกระทู้ไว้ เกี่ยวกับเรื่องราคา การออกแบบ เด็กรุ่นใหม่ มืออาชีพ และการอดตาย รวมเป็นเนื้อเดียวกันอย่างน่าฉงน เมื่อได้อ่านแล้วรู้สึกสะเทือนใจ (แม้จะเคยได้ยิน หรือผ่านตาเรื่องทำนองนี้มานับครั้งไม่ถ้วนแล้วก็ตาม) กระทู้นี้จึงถูกนำมาต่อยอดที่ฮาร์ดคอร์ต่อ ซึ่งแนวทางการคลี่คลายก็มิได้ต่างกัน เพียงแต่ว่าสำหรับแต่ละคนจะมีวิธีการแก้ปัญหาเฉพาะตัวอย่างไร และ ทำวิธีใดถึงจะทำให้ผลของการกระทำนี้ ส่งให้ เกิดแนวทางที่ดีขึ้นสำหรับวงการการออกแบบไทย(พิมพ์ซะดูดี) ซึ่งเรามองเห็นสิ่งนี้รางเลือนเหลือเกิน………

เรื่องที่เหมือนจะไม่เดือดร้อน แต่ ก็นำความเดือดร้อนมาให้กับคนที่ทำงานออกแบบเรขศิลป์หรือที่เกี่ยวข้อง

- ราคางานออกแบบทำไมแพงจัง (ผู้ว่าจ้างทั่วไป,คนทั่วไป,คนที่ไม่เข้าใจรเรื่องของการออกแบบ,คนที่อยากได้งานถูก ดี เร็ว ฯลฯ)

ท่านทั้งหลายที่เคารพครับ ในประเทศไทยมีกี่อาชีพครับ ที่คนธรรมดาสามัญจะยกมือไหว้บุคคลเหล่านี้ได้ด้วยหัวใจ

หมอ อันนี้แน่นอน รักษาชีวิต ดูแลคนป่วย ไม่มีข้อโต้แย้ง ตอนเรียนต้องเรียนหนักมาก เพื่อที่จะได้จบออกมาแบบมีคุณภาพ และนำวิชาที่เรียนมาไปประกอบอาชีพ ทำหน้าที่ของตนได้อย่างเต็มความสามารถ คนส่วนใหญ่เวลาไปหาหมอ(ที่ต่างจังหวัด ที่กรุงเทพฯเราไม่เคยไปหาหมอ เวลาไม่สบายก็จะกลับไปหาที่บ้าน ด้วยความเชื่อส่วนตัวที่ว่า เชื่อมือหมอที่บ้านมากกว่า ซึ่งจริงๆเป็นความเชื่อที่ไร้สาระที่สุด แต่ก็ยังกระทำ)เวลาเข้าไปหาหมอในห้องตรวจ ก่อนนั่งเก้าอี้ที่อยู่ฝั่งตรงข้ามกับหมอ เราก็ต้องยกมือขึ้นพนมก่อน “สวัสดีครับ/ค่ะ คุณหมอ” “สวัสดีครับ/ค่ะ” คุณหมอก็รับไหว้ ทักทายตอบ

ครู ผู้สั่งสอนวิชาความรู้ให้กับนักเรียน เสียสละ เมตตา เห็นแก่ส่วนรวม และเปี่ยมไปด้วยจิตวิญาณไปไม่น้อยกว่าหมอเลย

ตำรวจ ผู้พิทักษ์สันติราชให้กับประชาชน ซึ่งทุกวันนี้ เราจะเอาเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ชนิดไหนบอกกับเราว่า “ตำรวจคนไหนเป็นตำรวจด้วยจิตวิญญาณ ไม่ใช้แค่เครื่องแบบหรืออำนาจที่คนๆนั้นมี” เมื่อก่อนเราก็ยกมือไหว้นะ แต่เดี๋ยวนี้ไม่ค่อย ไม่รู้ทำไม

พระ อันนี้ไม่ใช่อาชีพ แต่ด้วย หน้าที่ และการตัดสินใจที่แน่วแน่แล้ว เราทั้งหลายจึงเคารพผู้ที่ซึ่งอุทิศตนเพื่อพระนิพพาน

เอาที่เห็นภาพที่สุดคือ หมอ ทำไมหมอจึงมีราคาค่างวดตัวแพง เนื่องด้วย “ต้นทุน”ของหมอแพง และ ความสำคัญของหน้าที่ก็ สำคัญมากๆ บนโลกใบนี้ (หากเป็นบนดินแดนสุขาวดี หมอคงตกงานแน่ๆ ๕๕๕) คนทั่วไปคิดแบบนั้น

มองย้อนกลับ คนเก็บขยะ คนกวาดถนน คนลอกท่อ คนที่ทำงาน อาชีพที่คนทั่วไปรังเกียจ ทำไมกลับมีราคาค่าตัวถูก การศึกษาเหรอ ก็มีส่วน แต่สิ่งที่คนเหล่านั้นต้องแลกมาด้วยความสะดวกสบายของคนอีกหลายล้านคน ทำไมถึงไม่มีสิ่งที่เข้าไปชดเชยช่องว่างตรงนี้ (หากเงินเดือนคนเก็บขยะเท่ากับ หรือ พอๆกับพนักงานออฟฟิศในระดับหัวหน้า เชื่อไหมครับว่า บ้านเมืองเราจะสะอาดกว่านี้เยอะ) ต้นทุนเป็นสิ่งที่คนกลุ่มหนึ่งข้างนอกกลุ่มนั้นๆมองไม่เห็นความสำคัญ จึงมีผลทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำกันทางสังคม ค่าเงิน และ ระดับค่าของคนในสังคม

นอกเรื่องไปไกลหลุดวงโครจของระบบสุริยะทางช้างเผือกไปแล้ว ขอกลับลำมาที่งานออกแบบต่อ

ต้นทุนของนักออกแบบคืออะไร

-วิชาที่ได้ร่ำเรียนมา

-ความถนัดเฉพาะทางที่คนทั่วไป ไม่ได้รับการฝึกฝน

-เครื่องมือที่ใช้ในการประกอบอาชีพ (คอมพิวเตอร์,สแกนเนอร์,วาคอม,ปรินเตอร์,ซอฟแวร์ ฯลฯ)

-สมอง และ การคิดในเชิงสร้างสรรค์เพื่อการตอบโจทย์ผู้ว่าจ้าง

นึกไม่ออกแล้ว เอาที่เห็นภาพกันแบบแจ่มแจ้ง

เพียงเท่านี้ ก็น่าจะให้คำตอบแบบกำปั้นทุบดินให้ผู้ที่อยากทราบคำตอบว่า ทำไมงานออกแบบถึงมีราคาในระดับหนึ่ง เห็นไหมว่า มันไม่ใช่เรื่องง่ายๆเลยนะที่คนทั่วไป อยากจะมาทำตรงนี้ ทุกอย่างมันมีต้นทุนในตัวมันเองนะครับพี่น้อง แล้วถ้าสมมุติว่าคุณทำได้จริงๆ คุณจะมาจ้างเค้าทำไมหล่ะครับ ทำเองไปเลยสิหมดเรื่องไป ถูกใจและตรงตามที่คุณต้องการทุกกระเบียดเชียว (แอบกัดเล็กๆ)

ที่อยากให้นักออกแบบมองคือ เรามีต้นทุนในตัวเรา เรามีคุณค่า เรามีความภูมิใจในอาชีพหน้าที่ของเรา

การที่ออกมาตัดกันเองราคาจนน่าเกลียด เป็นหนึ่งเหตุผลที่แสดงให้เห็นว่า ขนาดอาชีพที่คุณทำคุณยังไม่เห็นคุณค่าของมันเลย นับประสาอะไรที่คนที่เค้าจะมาว่าจ้างคุณเค้าจะมองเห็นความสำคัญและยอมจ่ายเงินเพื่อแลกกับผลงานนั้นมา กดราคามันเลย เดี๋ยมันก็เอาเองเพราะมันกลัวไม่ได้งาน คำๆนี้เราเจอมากับตัวเอง ถึงกับปลงตกไปในทันที

ที่เค้ากดราคาคุณได้เพราะ

• คุณกลัวไม่ได้งาน
• คุณไม่มีภาพความเป็นนักออกแบบ
• คุณไม่ได้ชักนำลูกค้า
• คุณตามใจเค้าทุกอย่างเหมือนใส่พานถวาย
• อีกสารพัด

ที่คุณคิดราคางานสูงสมตัวงานไม่ได้

• ซอฟแวร์เถื่อน (ปัญหาใหญ่ ที่เป็นจรรยาบรรณที่สำคัญ แต่คนทั่วไปไม่สนใจ)
• ความสามารถคุณเอง
• กระบวนการที่ทำให้เกิดงาน ผู้ว่าจ้างไม่เห็นเป็นรูปธรรม
• คุณกลัวไม่ได้งานทำ(อีกแล้ว)
• คนอิ่นเค้าคิดถูกมา ถ้าคิดแพงก็ไม่มีใครจ้างเรา เราก็กดลงไปอีก (อดตายกันให้หมด)
• ฯลฯ

ถ้าคุณเป็นนักออกแบบด้วยตัวตน วิญญาณ หน้าที่ เราว่าคนก็เต็มใจที่จะไหว้คุณเหมือนกัน

ถึงแม้ว่าในบ้านเราเองมองว่ามันเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ยากก็เถอะ (ฝันกลางวันเลยที่เดียวเชียว)

ในระยะที่สาม หากมีแรงใจเมื่อไหร่ ก็จะออกมาลุยกับมันต่อ

ปล. ผมก็แค่คนที่ไม่เก่ง ไม่มีความสามารถ การแสดงความคิดเห็นของผมเป็นสิ่งหนึ่งที่มีคุณค่า

หรืออาจจะไม่มีความหมายใดเลยก็ได้ เพราะฉะนั้น อย่ายึดติดกับข้อความใดๆ (เลยเถอะ)